Kiedy porzucić książkę? Gdy po mniej więcej 50 stronach nadal czytasz z obowiązku, a nie z ciekawości, możesz ją odłożyć bez wyrzutów. Taki skrót czytelnicy nazywają DNF, od angielskiego „did not finish”, czyli „nie skończone”. Niżej znajdziesz, skąd bierze się ta granica, sześć pytań, które warto sobie zadać przed decyzją, i to, co zrobić z odłożoną książką. Więcej czytelniczych skrótów objaśnia nasz słownik czytelnika.

Co znaczy DNF?

DNF to skrót od „did not finish”. Oznacza książkę, którą świadomie odkładasz przed końcem. W rozmowach o książkach działa też jak czasownik: „zrobiłam DNF po trzech rozdziałach”. Więcej takich skrótów, od TBR po ARC, zebraliśmy w słowniku czytelnika.

DNF nie jest oceną książki ani Ciebie. Czasem tytuł po prostu nie trafia w Twój gust, a czasem w Twój tydzień.

Dlaczego tak trudno przestać czytać

Bo już coś w tę książkę włożyłeś: pieniądze, wieczory, sto pierwszych stron. Psychologowie nazywają to efektem utopionych kosztów. Hal Arkes i Catherine Blumer opisali go w 1985 roku jako skłonność do kontynuowania czegoś tylko dlatego, że zainwestowaliśmy już pieniądze, wysiłek albo czas. W jednym z ich badań osoby, które zapłaciły więcej za karnet do teatru, przez kolejne pół roku chodziły na więcej spektakli niż te, które dostały zniżkę.

Z książką jest podobnie. Przeczytane strony nie wrócą, niezależnie od tego, czy skończysz, czy nie. Liczy się tylko pytanie, czy chcesz spędzić z tą książką kolejne godziny.

Reguła 50 stron (i jej odmiany)

Najbardziej znaną zasadę wymyśliła amerykańska bibliotekarka Nancy Pearl: po 50 stronach zapytaj siebie, czy ta książka naprawdę Ci się podoba. Jeśli nie, możesz ją odłożyć. Później dopisała wersję dla starszych czytelników: po pięćdziesiątce odejmij swój wiek od 100 i tyle stron daj książce. Im mniej czasu na czytanie przed nami, tym mniej warto go oddawać nudnym książkom.

Bibliotekarze i wykładowcy z Harvardu, których w 2024 roku zapytała o to „Harvard Gazette”, mają podobne zasady. Folklorystka Maria Tatar odkłada książkę, która nie wciągnęła jej mniej więcej do 50. strony. Bibliotekarka Mary Frances Angelini daje książce czytanej dla przyjemności około 10 procent stron.

Jak to wygląda w praktyce:

Długość książki Reguła 50 stron Reguła 10%
200 stron 50 20
350 stron 50 35
500 stron 50 50
800 stron 50 80

Przy krótkich książkach reguła 10 procent jest bardziej wyrozumiała dla Ciebie, przy grubych dla książki. Żadna z nich nie jest przepisem, raczej momentem, w którym warto się zatrzymać i zapytać: „Czy chcę czytać dalej?”.

6 pytań, zanim zrobisz DNF

  1. Czy nudzi mnie książka, czy po prostu jestem zmęczony? Spróbuj przeczytać 10 stron rano albo w weekend. Jeśli dalej nic, to raczej książka.
  2. Czy to dobry moment na ten gatunek? Ciężki reportaż w tygodniu pełnym stresu może przegrać z czymkolwiek. Za miesiąc może wygrać.
  3. Czy wiem, po co ją czytam? Dla przyjemności, do pracy, dla klubu książki? Jeśli dla przyjemności, a przyjemności brak, masz odpowiedź.
  4. Czy ktoś, komu ufam, mówił, że „rozkręca się później”? Wtedy daj jej jeszcze jeden ustalony kawałek, na przykład dwa rozdziały, i ani strony więcej.
  5. Czy unikam czytania w ogóle? Jeśli od tygodnia wolisz przewijać telefon niż wrócić do tej książki, to sygnał, że blokuje Ci całe czytanie. O tym, jak to odkręcić, piszemy w tekście jak wrócić do czytania.
  6. Czy inny format by pomógł? Niektóre książki lepiej się słucha, niż czyta. Audiobook bywa dobrym ratunkiem dla gęstej prozy.

Odłożyć czy porzucić?

To nie zawsze to samo. „Odłożona” książka ma szansę wrócić, porzucona raczej nie. Jeśli czujesz, że to kwestia momentu, nie tytułu, odłóż ją z zakładką i zapisz, gdzie skończyłeś. Wiele osób trzyma osobną listę, na przykład „Na później”, żeby takie książki nie znikały z pamięci, ale też nie wisiały nad nimi jak niezrobione zadanie. Jak ją prowadzić, piszemy w poradniku o liście książek do przeczytania.

Kiedy jednak warto doczytać

  • Lektura obowiązkowa albo książka do pracy. Tu DNF nie wchodzi w grę, ale możesz zmienić sposób: krótsze sesje, audiobook w drodze, notatki po każdym rozdziale.
  • Wspólne czytanie. Jeśli robicie buddy read albo czytacie w klubie, najpierw powiedz o tym reszcie. Może inni też się męczą i wybierzecie coś nowego razem.
  • Książka, która naprawdę wymaga cierpliwości. Niektóre powieści zaczynają się powoli i wiesz o tym z góry. Wtedy ustal sobie jeden konkretny punkt, do którego czytasz, zamiast „jeszcze trochę”.

Co zrobić z porzuconą książką

  1. Zanotuj jedno zdanie, czemu nie zagrało. „Za wolne”, „nie znoszę narratora”, „nie ten moment”. Po kilku takich notatkach zobaczysz wzór i łatwiej wybierzesz następną książkę.
  2. Od razu wybierz kolejną. Przerwa między książkami to moment, w którym najłatwiej wypaść z rytmu.
  3. Oddaj ją albo wymień. Papierowa książka na półce z wyrzutem patrzy na Ciebie co wieczór. U kogoś innego może trafić idealnie.

Czy porzucona książka „psuje” statystyki?

Nie powinna. Przeczytane strony to prawdziwe czytanie, nawet jeśli nie doszedłeś do końca. W Talemi, aplikacji, którą tworzymy, możesz usunąć książkę z półki, a historia czytania, statystyki i wyniki wyzwań zostają bez zmian. Strony zapisane z tej książki dalej liczą się w statystykach i w wyzwaniu w stronach ze znajomymi. W wyzwaniu na skończone książki punktuje za to tylko książka przeczytana od deski do deski. Jeśli myślisz o celu rocznym, przelicz go spokojnie w kalkulatorze celu czytelniczego, a ogólnie o mierzeniu czytania piszemy w poradniku aplikacja do śledzenia czytania.

Odłożona książka zwalnia miejsce na taką, po którą sięgniesz chętnie. Inne sposoby na to, żeby czytać więcej, znajdziesz w tekście jak czytać więcej książek.

Chcesz widzieć każdą przeczytaną stronę, także z książek, których nie skończysz? Zobacz, jak działa Talemi i zapisz się na wczesny dostęp.

FAQ

Czy to źle nie kończyć książek? Nie. Czytanie dla przyjemności nie ma obowiązku końca. Jeśli książka Cię męczy, odłożenie jej zostawia czas na taką, która wciągnie.

Ile stron dać książce, zanim ją porzucę? Popularna reguła Nancy Pearl mówi o 50 stronach. Przy grubych książkach możesz liczyć około 10 procent długości.

Co znaczy DNF w książkach? To skrót od „did not finish”, czyli książka świadomie odłożona przed końcem. Używa się go też jako czasownika: „zrobić DNF”.

Czy wrócić do porzuconej książki? Czasem warto. Jeśli powodem był moment, a nie sama książka, odłóż ją na osobną listę i spróbuj za kilka miesięcy.

Źródła