SŁOWNIK CZYTELNIKA
Słownik czytelnika: TBR, DNF i inne książkowe słowa
Skróty i słowa, które przewijają się w rozmowach o książkach, od TBR i DNF po slow burn i ARC. Każde hasło ma krótką definicję, a przy części znajdziesz link do dłuższego poradnika.
Listy, półki i stosy
TBR#
Lista albo stos książek, które chcesz przeczytać. Skrót od angielskiego „to be read”, czyli „do przeczytania”. Może być półką w aplikacji, notatką w telefonie albo prawdziwym stosem przy łóżku.
Jak prowadzić listę do przeczytaniaDNF#
Książka, którą świadomie przestajesz czytać przed końcem. Skrót od „did not finish”. Działa też jak czasownik: „zrobiłam DNF po 80 stronach”.
Kiedy porzucić książkęCR (currently reading)#
Książka, którą czytasz teraz. W wielu aplikacjach to osobna półka. W Talemi nazywa się „Czytam”.
Tsundoku#
Japońskie słowo na kupowanie książek, które potem czekają nieprzeczytane na stosie. Zwykle mówi się o nim z uśmiechem, a nie z wyrzutem.
Book haul#
Pokaz nowych książek kupionych, wypożyczonych albo dostanych za jednym razem, zwykle na zdjęciu albo w filmie.
Wrap-up#
Podsumowanie przeczytanych książek z miesiąca albo roku: co się podobało, co nie i ile stron udało się przeczytać.
Jak prowadzić dziennik czytelniczyBacklista#
Starsze tytuły autora albo wydawnictwa, w odróżnieniu od nowości. Wyzwania „tylko z backlisty” zachęcają, żeby wreszcie przeczytać to, co już stoi na półce.
Reread#
Ponowne czytanie książki, którą już znasz. W Talemi przycisk „Przeczytaj jeszcze raz” zaczyna nowe czytanie tej samej książki, a statystyki liczą powtórki osobno.
Nawyk, tempo i cele
Kryzys czytelniczy (reading slump)#
Okres, w którym masz czas i książki, a żadna nie wciąga. Zwykle mija, gdy zmienisz gatunek albo formę albo na chwilę odpuścisz cele.
Jak wrócić do czytaniaKac książkowy (book hangover)#
Stan po skończeniu książki, która wciągnęła tak bardzo, że trudno zacząć następną. Bohaterowie jeszcze siedzą Ci w głowie.
Readathon#
Maraton czytania: dzień, weekend albo tydzień, w którym czytasz więcej niż zwykle, często razem z innymi i ze stosem wybranym wcześniej.
Seria czytania (reading streak)#
Liczba kolejnych dni, w których czytasz choć trochę. Kilka stron wystarczy, żeby dzień się liczył.
Seria czytania w TalemiWyzwanie czytelnicze#
Cel albo lista zadań na określony czas, na przykład 52 książki w roku albo „książka autorki z innego kontynentu”. Można je robić samemu albo ze znajomymi.
Wyzwanie czytelnicze 2027Cel czytelniczy#
Liczba książek, stron albo minut, którą chcesz przeczytać w danym czasie. Najłatwiej go utrzymać, gdy rozbijesz go na jeden dzień.
Kalkulator celu czytelniczegoWPM#
Words per minute, czyli liczba słów czytanych w minutę. Najprostsza miara tempa czytania.
Test szybkości czytaniaDziennik czytelniczy#
Zeszyt, plik albo aplikacja, w której zapisujesz przeczytane książki, daty, oceny i własne wrażenia.
Dziennik czytelniczy do drukuSpołeczność
Buddy read#
Wspólne czytanie jednej książki z przyjacielem albo w małej grupie, z rozmową po każdym fragmencie, a nie dopiero na koniec.
Jak zrobić buddy readKlub książki#
Grupa, która czyta tę samą książkę i spotyka się, na żywo albo online, żeby o niej porozmawiać.
Jak założyć klub książki onlineBookTok#
Książkowa społeczność na TikToku: krótkie filmy z poleceniami, reakcjami i ulubionymi tropami.
Bookstagram#
Książkowa część Instagrama: zdjęcia półek i okładek, recenzje i wspólne akcje czytelnicze.
BookTube#
Kanały o książkach na YouTube: recenzje, podsumowania miesiąca, book haule i relacje z readathonów.
Spoiler#
Informacja, która zdradza fabułę, zwłaszcza zakończenie. W rozmowach o książkach poprzedza się ją ostrzeżeniem albo ukrywa.
ARC#
Advance reader copy, czyli egzemplarz recenzencki: wczesna wersja książki, którą wydawca wysyła recenzentom i księgarzom przed premierą. Tekst może się jeszcze różnić od wersji w sklepach.
Formaty i wydania
EPUB#
Otwarty format ebooków, w którym tekst dopasowuje się do ekranu i wybranej wielkości czcionki.
DRM#
Zabezpieczenie, które ogranicza, na jakich urządzeniach i w jakich aplikacjach otworzysz kupiony ebook. Alternatywą jest znak wodny (watermark): plik nie ma blokad, ale zawiera dane kupującego.
ISBN#
Międzynarodowy numer książki. Każde wydanie, także ebook czy audiobook, ma zwykle własny numer. W Talemi książkę znajdziesz po tytule, autorze albo numerze ISBN.
Domena publiczna#
Utwory, do których wygasły autorskie prawa majątkowe. W Polsce i całej Unii Europejskiej dzieje się to co do zasady 70 lat po śmierci autora. Takie książki można legalnie czytać i pobierać za darmo.
Darmowe ebooki legalnieGatunki i tropy
Trop#
Powtarzający się motyw fabularny, który czytelnicy rozpoznają i często specjalnie go szukają, na przykład wrogowie, którzy się zakochują, albo znaleziona rodzina.
Enemies to lovers#
Trop romansowy: bohaterowie zaczynają jako wrogowie albo rywale, a kończą razem.
Slow burn#
Historia, w której uczucie albo napięcie rośnie powoli, przez wiele rozdziałów.
HEA i HFN#
Happily ever after (szczęśliwie na zawsze) i happy for now (szczęśliwie na teraz). Skróty z romansów, które mówią, jak kończy się wątek miłosny, bez zdradzania szczegółów.
Cozy#
Książki o spokojnym, ciepłym klimacie: małe miasteczko, herbata i żadnego okrucieństwa na pierwszym planie. Jest cozy fantasy, cozy crime i cozy mystery.
Romantasy#
Połączenie romansu i fantasy, w którym wątek miłosny jest tak samo ważny jak świat i magia.
YA i NA#
Young adult to książki o nastoletnich bohaterach, pisane głównie z myślą o nastolatkach. New adult opowiada o bohaterach, którzy dopiero wchodzą w dorosłość.
Brakuje jakiegoś słowa?
Słownik rośnie razem z blogiem. Jeśli w rozmowie o książkach trafisz na skrót, którego tu nie ma, napisz do nas, a dopiszemy go.
DOŁĄCZ DO TALEMI
Następna strona sama się nie przeczyta.
Zapisz się na wczesny dostęp, a zaproszenie do Talemi dostaniesz, zanim aplikacja trafi do sklepów.