Po przerwie nie musisz nadrabiać. Żeby wrócić do czytania, wybierz łatwą książkę, ustal jedną stałą porę i zacznij od pięciu stron. Ten tekst jest dla każdego, kto odłożył książki na tydzień, miesiąc albo rok i nie wie, jak znów po nie sięgnąć. Jeśli czytasz, ale nic Cię nie wciąga, to kryzys czytelniczy: osobna sekcja niżej mówi, co wtedy zrobić.

Dlaczego przestajemy czytać (i dlaczego to normalne)

Praca, dzieci, egzaminy, trudny okres. Czasem po prostu rozpoczęta książka okazała się za ciężka. Przerwa nie świadczy o tym, że „nie jesteś czytelnikiem”. Książki czekają, a Twoja półka nigdzie nie ucieka. Najgorsze, co możesz zrobić, to kupić stos nowych tytułów i obiecać sobie, że nadrobisz wszystko.

Kryzys czytelniczy: gdy nic nie wciąga

Kryzys czytelniczy wygląda trochę inaczej niż przerwa. Masz książkę, masz czas, a po trzech stronach i tak sięgasz po coś innego. Kolejne tytuły wydają się płaskie, choć zwykle je lubisz. Po angielsku mówi się na to „reading slump”.

Najczęstsze powody są całkiem zwyczajne:

  • zmęczenie gatunkiem: piąty kryminał z rzędu przestaje zaskakiwać,
  • za dużo książek naraz: cztery rozpoczęte tytuły i żaden nie posuwa się do przodu,
  • gorszy okres: stres, zmęczenie, dużo pracy. Głowa nie ma miejsca na fabułę.

Pięć ruchów, które pomagają:

  1. Odłóż książkę bez wyrzutów. Nie musisz jej kończyć. Zakładka może zostać w środku na później. Ile stron dać książce, zanim ją odłożysz, piszemy w tekście DNF: kiedy porzucić książkę.
  2. Sięgnij po krótszą formę. Opowiadania, eseje, komiks, cienka powieść. Skończona rzecz daje energię.
  3. Zmień gatunek albo format. Po fantasy reportaż, po papierze audiobook albo ebook na telefonie.
  4. Czytaj jedną książkę naraz. Wybierz tę, na którą masz dziś największą ochotę, resztę odstaw na półkę.
  5. Zostań przy 10 minutach dziennie. Bez celu w stronach. Wystarczy, że książka jest otwarta.

Jeśli w trakcie lektury myśli uciekają do telefonu, zajrzyj do tekstu jak skupić się na czytaniu. Kryzys zwykle mija sam, gdy zdejmiesz z czytania presję. Jeśli jednak od dłuższego czasu nic nie cieszy, nie tylko książki, warto porozmawiać o tym ze specjalistą.

Plan powrotu na 7 dni

Dzień 1–2
5 stron
Dzień 3–4
5–8 stron
Dzień 5–6
8–10 stron
Dzień 7
przegląd
  1. Dzień 1. Wybierz jedną książkę i miejsce, w którym zawsze będzie leżeć. Przeczytaj pięć stron i zapisz, na której skończyłeś.
  2. Dzień 2. O tej samej porze, w tym samym miejscu. Znów pięć stron. Powtarzalność ważniejsza niż liczba.
  3. Dzień 3. Jeśli idzie łatwo, dodaj dwie strony. Jeśli nie, zostań przy pięciu.
  4. Dzień 4. Zobacz, kiedy czytało się najprzyjemniej: rano, w tramwaju, wieczorem. Zapamiętaj porę.
  5. Dzień 5. Przeczytaj fragment, który Ci się podoba, i zrób przerwę w dobrym miejscu. Chcesz wrócić, bo coś jeszcze nie jest skończone.
  6. Dzień 6. Spróbuj osiem do dziesięciu stron, jeśli masz na to ochotę. Nie, jeśli nie masz.
  7. Dzień 7. Spójrz, ile stron zebrało się w tydzień, i wybierz jedną rzecz do zmiany: porę, miejsce albo książkę.

Jeśli któryś dzień wypadnie, przejdź do następnego. Nie powtarzaj poprzedniego i nie nadrabiaj. Szczegóły o rytmie znajdziesz w tekście nawyk czytania: plan na pierwszy tydzień.

Jaką książkę wybrać na powrót

  • Taką, którą już znasz. Powtórka ulubionej historii to w pełni uczciwe czytanie.
  • Cienką lub z krótkimi rozdziałami. Łatwiej skończyć rozdział, a to buduje poczucie sukcesu.
  • Z gatunku, który lubisz. Powrót nie musi być wyzwaniem intelektualnym.
  • Taką, którą możesz odłożyć. Jeśli po dziesięciu stronach nie ma kontaktu, zmień książkę bez wyrzutów.

Czego nie robić po powrocie

  • Nie ustawiaj celu rocznego od razu. Najpierw sprawdź rytm przez tydzień. Gdy przyjdzie na to pora, kalkulator celu czytelniczego zamieni roczną liczbę książek na strony dziennie.
  • Nie kupuj stosu książek. Jedna, którą chcesz otworzyć, wystarczy. Resztę zapisz: lista książek do przeczytania poczeka, aż wrócisz do rytmu.
  • Nie licz tego, ile Ci „zostało do nadrobienia”. Nie ma nadrabiania, jest kolejna strona.
  • Nie porównuj się z poprzednią wersją siebie. Czytasz dziś, a nie rok temu.

Jak zobaczyć, że wracasz do rytmu

Najłatwiej patrzeć na liczbę dni z choć kilkoma stronami, a nie na rekordy. Jeśli w drugim tygodniu masz więcej takich dni niż w pierwszym, jesteś na dobrej drodze. Zapisywać możesz w notatniku albo w aplikacji, a jak to robić, opisujemy w tekście jak śledzić postęp czytania. W Talemi wystarczy numer strony: postęp widać na grzbiecie książki, a na dzień przerwy nikt nie zareaguje. Dni z książką z rzędu zlicza też seria czytania w Talemi.

Chcesz spokojnego miejsca na pierwsze strony? Zobacz, jak działa Talemi i zapisz się na wczesny dostęp.

FAQ

Co to jest kryzys czytelniczy? To okres, w którym masz czas i książki, ale żadna Cię nie wciąga. Zaczynasz kolejne tytuły i porzucasz je po kilku stronach. Zwykle wynika ze zmęczenia gatunkiem, zbyt wielu książek naraz albo trudniejszego czasu. Najczęściej mija, gdy zmienisz formę lub gatunek i odpuścisz cele.

Czy porzucanie książek jest w porządku? Tak. Czytanie na siłę zwykle odbiera ochotę na następną książkę. Daj książce kilkadziesiąt stron, a jeśli nadal nie ma kontaktu, odłóż ją. Możesz do niej wrócić za miesiąc albo nigdy.